نکات حیاتی قانون تعیین تکلیف:
مخصوص ساختمانهای شهری، زمینهای زراعی، نسقها و باغات دارای سابقه ثبتی.
اثبات یکی از شرایط ۴گانه (فوت مالک، عدم دسترسی، مفقودالاثر بودن یا عدم امکان صدور سند) الزامی است.
اراضی دولتی، موات، عمومی و منابع طبیعی (ماده ۲) مطلقاً مشمول این قانون نمیشوند.
ثبت ادعای مالکیت املاک شهری و کشاورزی فاقد سند در سامانه کاتب (قانون تعیین تکلیف)
بدون دیدگاه
راهنمای جامع ثبتی
بسیاری از مالکان ساختمانی در شهرها یا خریداران زمینهای کشاورزی و باغات، ملک خود را بهصورت قولنامهای یا مبایعهنامه عادی خریدهاند و اکنون برای تبدیل آن به سند تکبرگ در سامانه کاتب دچار ابهام هستند. مرجع اصلی رسیدگی به این املاک، هیأتهای موضوع «قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی» است.
در دستورالعمل جدید معاونت املاک و حدنگاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ضوابط شفافی برای نحوه استعلام و احراز مالکیت در این قانون ابلاغ شده است که در این مقاله به بررسی دقیق آن میپردازیم.
املاک مشمول قانون تعیین تکلیف کدامند؟
این قانون صرفاً شامل املاکی میشود که دارای سابقه ثبتی و منشأ مالکیت قانونی باشند اما امکان صدور سند از طریق فرآیندهای عادی ثبتی برای آنها وجود نداشته باشد:
- ساختمانهای احداثشده: بناهای مسکونی و تجاری شهری که ملک دارای منشأ مالکیت مشخص است. (مشاهده: راهنما برای مغازههای فاقد سند)
- اراضی زراعی و باغات: شامل زمینهای کشاورزی، نسقهای زراعی و واگذاریهای کشت موقت. (مشاهده: ضوابط اراضی کشاورزی)
شرایط ۴گانه تحقق و مراجع قانونی استعلام پرونده
هیأت حل اختلاف ثبت اسناد تنها در صورتی تقاضای شما را میپذیرد که وضعیت ملک با یکی از حالتهای جدول زیر تطابق داشته و از مرجع مربوطه استعلام گردد:
| شرایط حقوقی تحقق ملک | مرجع استعلام و احراز | مدرک مورد نیاز |
|---|---|---|
| فوت مالک رسمی و حداقل یک نفر از ورثه | استعلام از سازمان ثبت احوال کشور | گواهی انحصار وراثت |
| عدم دسترسی به مالک رسمی (یا ورثه) | استعلام از فراجا، شورای محل یا تحقیقات محلی | استشهادیه محلی و مدارک تصرف |
| عدم دسترسی به مالکان مشاعی | استعلام از نیروی انتظامی و مراجع ذیصلاح | فرمهای افراز و تصرف |
| مفقودالاثر بودن مالک رسمی و ورثه | ارائه حکم قطعی دادگاه صالح | رأی مفقودالاثری دادگاه |
خط قرمز قانون (ماده ۲): چه املاکی سنددار نمیشوند؟
رسیدگی هیأت حل اختلاف به تصرفات اشخاص در اراضی دولتی، عمومی، موات، ملی و منابع طبیعی و همچنین برخی اراضی متعلق به شهرداریها مطلق نبوده و طبق ماده ۲ این قانون، امکان صدور سند مالکیت شخصی برای این موارد وجود ندارد.
سایر مقالات تخصصی ثبت اسناد:
- دعوای الزام به تنظیم سند رسمی در قانون جدید
- گم شدن قولنامه ملک و نحوه ثبت ادعا در کاتب
- وکالت کاری سنددار کردن املاک فاقد سند
سوالات متداول متقاضیان
آیا ثبت ادعا در سامانه کاتب به معنای دریافت فوری سند تکبرگ است؟
خیر؛ ثبت ادعا برای حفظ اولویت قانونی و ثبت سابقه ملک است. پس از طی مراحل در هیأت حل اختلاف، سند رسمی صادر میگردد. (مطالعه کامل: آیا بلافاصله سند صادر میشود؟)
مطالب مرتبط
