در بسیاری از پروندههای قضایی، بهویژه پروندههای کیفری مانند توهین، تهدید یا فحاشی، «شهادت شهود» یکی از مهمترین ادله اثبات دعواست. گاهی اوقات شهود امکان حضور همزمان در دادگاه را ندارند یا شاکی میخواهد پیش از طرح دعوا، اظهارات شهود را تثبیت و مستند کند. در این شرایط، تنظیم یک سند رسمی با عنوان «استشهادنامه محضری» یا «شهادتنامه رسمی» در دفتر اسناد رسمی، راهکاری قانونی و معتبر است.
در این راهنما، با نحوه تنظیم این سند و مرز باریک آن با شکایتنامه کیفری آشنا میشویم.
استشهادنامه محضری چیست؟
این سند یک اقرارنامه رسمی است که در آن، شاهدهای یک ماجرا (گواهان) در دفتر اسناد رسمی حاضر شده و آنچه را که با چشم خود دیده یا با گوش خود شنیدهاند، با ذکر جزئیات دقیق (زمان، مکان و شرح ماجرا) بیان میکنند. این سند پس از امضا و ثبت، به عنوان یک مدرک معتبر به مقامات قضایی (دادسرا یا دادگاه) ارائه میشود.
نکته حقوقی بسیار مهم: تفاوت با شکایتنامه
باید توجه داشت که دفاتر اسناد رسمی، مرجع قضایی یا انتظامی نیستند و صلاحیت دریافت «شکایت کیفری» را ندارند. بنابراین:
- این سند نباید به صورت “شکایت میکنم” تنظیم شود.
- این سند صرفاً «ثبت اظهارات و مشاهدات» شهود است.
- مسئولیت صحت و سقم مطالب تماماً بر عهده شهود (اقرارکنندگان) است و دفترخانه مسئولیتی در قبال راست یا دروغ بودن ماجرا ندارد.
- این سند جایگزین حضور شهود در دادگاه نیست، اما به قاضی کمک میکند تا با علم بیشتری پرونده را بررسی کند و در صورت لزوم شهود را احضار نماید.
محتوای یک استشهادنامه استاندارد
در متنی که برای موضوعاتی مثل توهین و تهدید تنظیم میشود، شهود موارد زیر را تشریح میکنند:
- زمان و مکان حضور
- نحوه اطلاع
- شرح دقیق ماجرا
- اعلام آمادگی برای ادای شهادت: ذکر اینکه این گواهی جهت ارائه به مراجع قضایی تنظیم شده است.
مدارک لازم برای تنظیم استشهادنامه در دفترخانه
| مورد |
مدارک لازم |
| شهود (اقرارکنندگان) |
- اصل کارت ملی هوشمند یا شناسنامه جدید تمامی شهود.
- داشتن حساب کاربری فعال در سامانه ثنا برای همه افراد.
|
| اطلاعات ماجرا |
- مشخصات طرفین دعوا (شاکی و متهم احتمالی) جهت ذکر در متن.
- تاریخ و محل دقیق وقوع حادثه.
|
هزینه تنظیم سند استشهادنامه محضری در دفترخانه
جدول تعرفه و هزینه تنظیم این سند (سال 1405)
| شرح هزینه قانونی سند |
مبلغ (تومان) |
| ۱. حقالتحریر (تعرفه مصوب قانونی) |
۶۰۰,۰۰۰ |
| ۲. حقالثبت (حقوق دولتی) |
۳۰,۰۰۰ |
| ۳. هزینه صدور الکترونیکی سند |
۳۰,۰۰۰ |
| ۴. مالیات بر ارزش افزوده (۱۰%) |
۶۰,۰۰۰ |
|
جمع کل مبالغ قابل پرداخت در دفترخانه
|
۷۲۰,۰۰۰ |
نکات مهم و الزامات قانونی پرداخت:
- تعرفه مقطوع: هزینه تنظیم این سند بر اساس تعرفه رسمی، ثابت و غیرقابل تغییر است.
- نحوه تسویه: پرداخت میبایست پیش از امضای نهایی، صرفاً از طریق کارت بانکی در دفترخانه انجام شود.
- نفرات اضافی: مبنای تعرفه برای حضور ۲ نفر است؛ به ازای هر نفر اضافی، مبلغ ۲۲,۰۰۰ تومان به هزینه کل افزوده میشود.
- تحویل نسخه الکترونیک: پس از تأیید نهایی سردفتر، نسخه چاپی تحویل و نسخه الکترونیکی آن جهت دسترسی دائمی در کارتابل شما در سامانه کاتب (web.kateb.ir) بارگذاری خواهد شد.
تنظیم شهادتنامه در دفتر اسناد رسمی ۹۳۰ تهران
ثبت دقیق مشاهدات شهود در زمانی که هنوز جزئیات در ذهن آنها تازه است، میتواند در احقاق حق بسیار موثر باشد. ما در دفتر اسناد رسمی ۹۳۰ تهران، با رعایت بیطرفی و اصول حقوقی، اظهارات شهود شما را در قالب سندی معتبر و قابل استناد تنظیم مینماییم.
برای تنظیم این سند، شهود محترم باید شخصاً و با در دست داشتن مدارک هویتی به دفترخانه مراجعه فرمایند.