پس از فوت یک شخص، تقسیم اموال بین ورثه یکی از مهمترین مراحل قانونی است. گاهی، نگهداری یک ملک به صورت مشاع (شراکتی) بین تمام ورثه امکانپذیر یا مطلوب نیست. در چنین شرایطی، راهحل رایج این است که برخی از ورثه سهم خود را به سایرین واگذار کرده و معادل ریالی آن را دریافت کنند. برای ثبت رسمی این توافق و جلوگیری از هرگونه مشکل در آینده، سندی با عنوان «اقرارنامه دریافت سهم الارث» در دفتر اسناد رسمی تنظیم میشود.
در این مطلب به طور خاص به یکی از رایجترین انواع این اقرارنامه، یعنی «اقرارنامه دریافت ثمن اعیان توسط زوجه» میپردازیم.
اقرارنامه دریافت سهم الارث (ثمن اعیان زوجه): راهنمای کامل

اقرارنامه دریافت سهم الارث چیست؟
این سند یک اقرارنامه رسمی است که در آن، یکی از ورثه رسماً اعلام میکند که معادل ریالی قدرالسهم موروثی خود از یک مال معین (مانند یک پلاک ثبتی) را به طور کامل از سایر ورثه دریافت کرده است. با امضای این سند، فرد اقرارکننده هرگونه حق ادعا و اعتراض در آینده نسبت به آن سهم الارث را از خود سلب و ساقط مینماید. این سند، یک تسویه حساب قطعی بین آن ورثه و سایر وراث محسوب میشود.
مفهوم «ثمن اعیان» و سهم الارث زوجه از املاک
یکی از کاربردهای اصلی این اقرارنامه، مربوط به سهم الارث همسر (زوجه) از اموال غیرمنقول (ملک) شوهر متوفی است. بر اساس قوانین مدنی ایران:
- عرصه: به زمین یک ملک گفته میشود.
- اعیان: به ساختمان و بنای ساخته شده روی آن زمین گفته میشود.
در صورتی که متوفی فرزند داشته باشد، همسر او از خود زمین (عرصه) ارث نمیبرد، اما از قیمت و ارزش ساختمان (اعیان) ارث میبرد. به همین دلیل، معمولاً سایر ورثه (فرزندان) با پرداخت قیمت سهم الارث همسر از بنای ساختمان (که به آن ثمن اعیان میگویند)، سهم وی را خریداری میکنند و زوجه با امضای این اقرارنامه، دریافت وجه را رسماً تأیید میکند.
چرا تنظیم این اقرارنامه ضروری است؟
- برای ورثهای که وجه را دریافت میکند: این سند مدرکی برای شفافیت مالی است.
- برای ورثهای که وجه را پرداخت میکنند: این اقرارنامه یک سند قطعی و محکم برای اثبات تسویه حساب با ورثه دیگر است. بدون این سند، آنها در آینده برای فروش یا انتقال آن ملک با مشکل مواجه خواهند شد، زیرا همچنان بخشی از ملک به نام ورثه دیگر ثبت است.
- برای جلوگیری از اختلافات آینده: این سند به هرگونه ادعای احتمالی در آینده مبنی بر عدم دریافت سهم الارث پایان میدهد.
مدارک لازم برای تنظیم اقرارنامه در دفترخانه
| مورد | مدارک لازم |
|---|---|
| اقرارکننده (ورثه دریافتکننده وجه) |
|
| اسناد ارث و ملک |
|
نکته: برای تنظیم این سند، تنها حضور ورثهای که وجه را دریافت میکند (اقرارکننده) در دفترخانه کافی است.
هزینه تنظیم سند اقرارنامه دریافت سهم الارث در دفترخانه
جدول تعرفه و هزینه تنظیم این سند (سال 1405)
| شرح هزینه قانونی سند | مبلغ (تومان) |
|---|---|
| ۱. حقالتحریر (تعرفه مصوب قانونی) | ۶۰۰,۰۰۰ |
| ۲. حقالثبت (حقوق دولتی) | ۳۰,۰۰۰ |
| ۳. هزینه صدور الکترونیکی سند | ۳۰,۰۰۰ |
| ۴. مالیات بر ارزش افزوده (۱۰%) | ۶۰,۰۰۰ |
| جمع کل مبالغ قابل پرداخت در دفترخانه | ۷۲۰,۰۰۰ |
نکات مهم و الزامات قانونی پرداخت:
- تعرفه مقطوع: هزینه تنظیم این سند بر اساس تعرفه رسمی، ثابت و غیرقابل تغییر است.
- نحوه تسویه: پرداخت میبایست پیش از امضای نهایی، صرفاً از طریق کارت بانکی در دفترخانه انجام شود.
- نفرات اضافی: مبنای تعرفه برای حضور ۲ نفر است؛ به ازای هر نفر اضافی، مبلغ ۲۲,۰۰۰ تومان به هزینه کل افزوده میشود.
- تحویل نسخه الکترونیک: پس از تأیید نهایی سردفتر، نسخه چاپی تحویل و نسخه الکترونیکی آن جهت دسترسی دائمی در کارتابل شما در سامانه کاتب (web.kateb.ir) بارگذاری خواهد شد.
تنظیم اقرارنامه سهم الارث در دفتر اسناد رسمی ۹۳۰ تهران
فرآیند تقسیم ارث نیازمند دقت و رعایت کامل جوانب قانونی است تا از بروز اختلافات در خانواده جلوگیری شود. ما در دفتر اسناد رسمی ۹۳۰ تهران، با بررسی دقیق مدارک انحصار وراثت و مالکیت، آمادهایم تا اقرارنامه دریافت سهم الارث را به صورت دقیق و معتبر برای شما تنظیم نماییم.
برای تنظیم این سند، ورثه محترم (اقرارکننده) میتواند با در دست داشتن مدارک فوق به صورت حضوری به دفترخانه مراجعه فرماید.
مطالب مرتبط




