در قوانین ایران، تصمیم‌گیری پزشکی برای «افراد زیر ۱۸ سال» و «افراد محجور» (کسانی که توانایی عقلانی یا جسمانی اداره امور خود را ندارند)، صرفاً بر عهده «ولی قهری» (پدر و جد پدری) یا «قیم قانونی» است. حال تصور کنید کودکی نیاز به آپاندیسیت فوری دارد و پدرش در مأموریت کاری است؛ یا قیمِ یک فرد معلول، خودش بیمار است و نمی‌تواند به بیمارستان برود. در این شرایط بحرانی، بیمارستان‌ها از پذیرش امضای مادر یا سایر بستگان خودداری می‌کنند. راهکار قانونی پیشگیری از این بحران، تنظیم «وکالت‌نامه تفویض اختیارات درمانی» در دفتر اسناد رسمی ۹۳۰ تهران است.
وکالت امور درمانی ولی و قیم؛ راهکار قانونی برای جراحی و بستری بدون استرس
این وکالت‌نامه ابزاری است که «مسئولیت قانونی» را منتقل نمی‌کند، اما «اختیار انجام کار» را به فرد دیگری می‌دهد. این سند به خصوص برای مادران بسیار راهگشاست تا در غیاب پدر، بتوانند بدون معطلی و استرس، مراحل پذیرش و درمان فرزندشان را انجام دهند.
اگر هدف شما سپردن اختیارات کلی‌تر (مثل مدرسه و بانک) برای فرزندتان است، پیشنهاد می‌کنیم مطلب وکالت جامع امور فرزند (سرپرستی و حضانت): راهکار قانونی برای مادران را مطالعه کنید.
چرا این وکالت‌نامه برای «قیم‌ها» ضروری است؟
قیم، شخصی است که دادگاه برای اداره امور افراد دیوانه، مجنون یا صغیر (که پدر و پدربزرگ ندارند) تعیین می‌کند. گاهی خودِ قیم پیر یا ناتوان می‌شود. طبق قانون، قیم نمی‌تواند مسئولیت خود را کلاً واگذار کند، اما می‌تواند برای امور خاصی مثل «پیگیری درمان و بستری»، به شخص دیگری (مثل پرستار یا نوه محجور) وکالت کاری بدهد تا کارهای بیمارستان را انجام دهد.
کاربردهای حیاتی این سند در بیمارستان
- رضایت‌نامه عمل جراحی: مهم‌ترین کاربرد این سند، اجازه امضای فرم‌های رضایت‌نامه اتاق عمل و بیهوشی است که بدون امضای ولی/قیم/وکیل انجام نمی‌شود.
- ترخیص و تسویه حساب: گاهی بیمارستان اجازه ترخیص بیمار (به‌ویژه بیماران اعصاب و روان یا کودکان) را فقط به سرپرست قانونی می‌دهد.
- دریافت مدارک پزشکی: دسترسی به پرونده‌های محرمانه بیمار جهت ارائه به بیمه یا پزشک دیگر.
همچنین اگر بیمار شما سالمند است و ولی یا قیم ندارد (خودش عاقل و بالغ است)، باید از وکالت امور درمانی سالمندان استفاده کنید که توسط خودِ بیمار امضا می‌شود.
مدارک لازم برای تنظیم وکالت ولی یا قیم
برای تنظیم این سند در دفتر اسناد رسمی ۹۳۰ تهران، حضور موکل (پدر یا قیم) الزامی است:
| مدارک موکل (ولی/قیم) | اطلاعات بیمار و وکیل |
|---|---|
| اصل کارت ملی هوشمند | کارت ملی هوشمند وکیل (مثلاً مادر/پرستار) |
| مدرک اثبات سمت: شناسنامه (برای پدر) یا قیم‌نامه دادگاه (برای قیم) | اطلاعات شناسایی بیمار (محجور/فرزند) |
| ثبت‌نام در سامانه ثنا | — |
نکته حقوقی برای قیم‌ها: اگر در قیم‌نامه شما قید شده باشد که «انجام هرگونه معامله یا اقدام منوط به اجازه دادستانی است»، ممکن است برای اعطای وکالت نیز نیاز به مجوز اداره سرپرستی داشته باشید. اما برای امور صرفاً درمانی معمولاً سخت‌گیری نمی‌شود.
هزینه تنظیم وکالت‌نامه درمانی
تعرفه و هزینه تنظیم سایر وکالت‌نامه‌ها (سال ۱۴۰۵)
هزینه کامل تنظیم سند در دفترخانه، به تفکیک اقلام
تعرفه مقطوع؛ ردیف ۳ بخش «ب» تعرفه ۱۴۰۵جمع کل مبالغ قابل پرداخت در دفترخانه
۶۵۴٬۰۰۰تومان
۶٬۵۴۰٬۰۰۰ ریال- حق‌التحریرتعرفه مصوب قانونی۵۴۰٬۰۰۰تومان
- حق‌الثبتحقوق دولتی۳۰٬۰۰۰تومان
- هزینه صدور الکترونیکی سندمبلغ ثابت۳۰٬۰۰۰تومان
- مالیات بر ارزش افزوده۱۰٪ حق‌التحریر۵۴٬۰۰۰تومان
نکات مهم و الزامات قانونی پرداخت
- تعرفه مقطوع: هزینه تنظیم «سایر وکالت‌نامه‌ها» بر اساس تعرفه رسمی، ثابت است. وکالت‌نامه‌های فروش یا انتقال و وکالت کاری وسایل نقلیه، تعرفه جداگانه دارند.
- نحوه پرداخت: هزینه‌ها پیش از امضای نهایی و از طریق شبکه بانکی و سامانه پرداخت الکترونیکی مستقر در دفترخانه (کارت‌خوان) پرداخت می‌شود.
- نفرات اضافه: مبنای تعرفه، حضور دو نفر در سند است؛ به ازای هر نفر اضافه، مبلغ ۲۲٬۰۰۰ تومان با احتساب مالیات بر ارزش افزوده به هزینه کل افزوده می‌شود.
- نسخه الکترونیک: پس از تأیید نهایی سردفتر، نسخه چاپی سند تحویل و نسخه الکترونیکی آن برای دسترسی دائمی در سامانه کاتب (web.kateb.ir) بارگذاری می‌شود.
برای دوستانتان بفرستید
راهنمای دریافت خدمات و طرح پرسش
چنانچه درباره موضوع این مطلب پرسشی دارید، آن را در بخش دیدگاه‌ها مطرح کنید تا توسط سردفتر پاسخ داده شود. برای دریافت خدمات ثبتی و تنظیم اسناد رسمی نیز می‌توانید در ساعات اداری به دفترخانه اسناد رسمی ۹۳۰ تهران مراجعه کنید.
نوشتن پرسشبرای حفظ حریم خصوصی، از درج اطلاعات شخصی مانند کد ملی، شماره تماس یا مشخصات کامل ملک در متن دیدگاه خودداری کنید.مطالب هم‌موضوع
مطالب مرتبط
دیدگاه‌ها و پرسش‌ها
2 دیدگاه. Leave new
آیا وکالت درمان رو به نادر فرزند بدیم میتونه تعهد مالی برای پدر ایجاد کنه مثلا مادر به اقدامات درمانی گران بکنه و هزینه رو محول به پدر بکنه ؟
و یا از لحاظ فانونی این وکالت به‌معنای پذیرفتن هزینه های مالی مرتبط به امور درمان هست
جناب آقای مهران عزیز، با سلام و احترام؛
وکالت امور درمانی صرفاً جهت «اعطای رضایت و برائت پزشک، پذیرش، بستری و اقدامات جراحی» برای فرزند صادر می‌شود و فی‌نفسه مجوزی برای ایجاد تعهدات مالی نامحدود بر عهده پدر نیست. با این حال، در رویه بیمارستان‌ها شخصی که فرم‌های پذیرش را امضا می‌کند در برابر هزینه‌های درمانی متعهد می‌شود؛ همچنین از نظر قانون مدنی نفقه و هزینه‌های ضروری درمان فرزند بر عهده پدر است. برای جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده یا اقدامات درمانی غیرضروری و پرهزینه، می‌توان در متن وکالت‌نامه شروط محدودکننده یا سقف مشخص مالی درج نمود. توجه داشته باشید این پاسخ جنبه اطلاع‌رسانی دارد و مشاوران ما در دفترخانه ۹۳۰ تهران می‌توانند متنی کاملاً حقوقی و اختصاصی با حفظ منافع طرفین برای شما تنظیم نمایند.