هزینه‌های دادرسی در پرونده‌های مالی سنگین می‌تواند مانع بزرگی برای احقاق حق باشد. قانون‌گذار برای حل این مشکل، نهاد «اعسار» را پیش‌بینی کرده است. یعنی فردی که «دارایی کافی» یا «دسترسی به اموالش» را ندارد، می‌تواند از پرداخت موقت هزینه دادگاه معاف شود. اما ادعای خالی کافی نیست؛ دادگاه نیاز به دلیل دارد. یکی از قوی‌ترین ادله، شهادت شهود است. اگر شما کارمند هستید، همکارانتان که از وضعیت مالی و فیش حقوقی شما مطلع‌اند، بهترین گزینه برای شهادت هستند. تنظیم این شهادت‌نامه به صورت «سند رسمی» در دفترخانه ۹۳۰، نشان‌دهنده جدیت و صداقت شما در دادگاه است.
استشهادنامه محضری اعسار از هزینه دادرسی؛ راهکار قانونی برای کارمندان
این سند در واقع یک نوع «اقرارنامه شهود» است. در اینجا، همکاران یا دوستان شما با حضور در دفتر اسناد رسمی، رسماً گواهی می‌دهند که شما را می‌شناسند و می‌دانند که توانایی پرداخت هزینه سنگین دادرسی را ندارید.
نکات کلیدی و هشدارهای قانونی متن سند
این متن دارای بار حقوقی سنگینی برای امضاکنندگان (شهود) است:
۱. سوگند و ماده ۶۵۰ (شهادت کذب)
در ابتدای سند به «ماده ۶۵۰ بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی» اشاره شده است. این ماده می‌گوید هرکس در دادگاه یا نزد مقامات رسمی شهادت دروغ بدهد، به ۳ ماه و یک روز تا ۲ سال حبس و یا جزای نقدی محکوم می‌شود. بنابراین شهود باید کاملاً از وضعیت مالی مدعی اعسار مطمئن باشند.
۲. مفهوم “دارایی سهل‌البیع”
در متن آمده که فرد فاقد «دارایی سهل‌البیع» (آسان فروش) است. این یعنی ممکن است فرد خانه یا ماشین داشته باشد، اما این‌ها جزو «مستثنیات دین» (نیازهای ضروری زندگی) هستند و نمی‌تواند برای دادن پول دادگاه، خانه زنش را بفروشد. شهود گواهی می‌دهند که او پول نقد اضافی ندارد.
۳. سلب مسئولیت دفترخانه
بند آخر سند بسیار مهم است: «این دفترخانه… مسئولیتی در قبال صحت مطالب اظهار شده ندارد.»
سردفتر فقط «هویت» افراد را تایید می‌کند، نه «صداقت» آن‌ها را. اگر بعداً مشخص شود که شهود دروغ گفته‌اند و مدعی اعسار پولدار بوده است، مسئولیت کیفری تماماً با خودِ شهود است.
مدارک لازم برای تنظیم استشهاد اعسار
برای تنظیم این سند در دفتر اسناد رسمی ۹۳۰ تهران، حضور شهود (همکاران/مقرین) الزامی است (حضور خودِ متقاضی اعسار الزامی نیست اما برای ارائه اطلاعات لازم است):
| مدارک شهود (همکاران) | اطلاعات متقاضی اعسار |
|---|---|
| اصل کارت ملی هوشمند | نام و نام خانوادگی کامل |
| ثبت‌نام در سامانه ثنا | محل کار یا زندگی |
| کارت پرسنلی یا حکم کارگزینی (جهت اثبات همکار بودن – اختیاری) | — |
نکته: قضات معمولاً استشهادنامه‌هایی را که در دفتر اسناد رسمی تنظیم شده‌اند، راحت‌تر می‌پذیرند تا استشهادنامه‌های دستی که روی کاغذ معمولی نوشته شده و امضای زیر آن نامشخص است. این سند نشان‌دهنده احترام شما به دادگاه و اطمینان شهود از گفته‌هایشان است.
هزینه تنظیم استشهادنامه اعسار
تعرفه و هزینه تنظیم سایر وکالت‌نامه‌ها (سال ۱۴۰۵)
هزینه کامل تنظیم سند در دفترخانه، به تفکیک اقلام
تعرفه مقطوع؛ ردیف ۳ بخش «ب» تعرفه ۱۴۰۵جمع کل مبالغ قابل پرداخت در دفترخانه
۶۵۴٬۰۰۰تومان
۶٬۵۴۰٬۰۰۰ ریال- حق‌التحریرتعرفه مصوب قانونی۵۴۰٬۰۰۰تومان
- حق‌الثبتحقوق دولتی۳۰٬۰۰۰تومان
- هزینه صدور الکترونیکی سندمبلغ ثابت۳۰٬۰۰۰تومان
- مالیات بر ارزش افزوده۱۰٪ حق‌التحریر۵۴٬۰۰۰تومان
نکات مهم و الزامات قانونی پرداخت
- تعرفه مقطوع: هزینه تنظیم «سایر وکالت‌نامه‌ها» بر اساس تعرفه رسمی، ثابت است. وکالت‌نامه‌های فروش یا انتقال و وکالت کاری وسایل نقلیه، تعرفه جداگانه دارند.
- نحوه پرداخت: هزینه‌ها پیش از امضای نهایی و از طریق شبکه بانکی و سامانه پرداخت الکترونیکی مستقر در دفترخانه (کارت‌خوان) پرداخت می‌شود.
- نفرات اضافه: مبنای تعرفه، حضور دو نفر در سند است؛ به ازای هر نفر اضافه، مبلغ ۲۲٬۰۰۰ تومان با احتساب مالیات بر ارزش افزوده به هزینه کل افزوده می‌شود.
- نسخه الکترونیک: پس از تأیید نهایی سردفتر، نسخه چاپی سند تحویل و نسخه الکترونیکی آن برای دسترسی دائمی در سامانه کاتب (web.kateb.ir) بارگذاری می‌شود.
برای دوستانتان بفرستید
راهنمای دریافت خدمات و طرح پرسش
چنانچه درباره موضوع این مطلب پرسشی دارید، آن را در بخش دیدگاه‌ها مطرح کنید تا توسط سردفتر پاسخ داده شود. برای دریافت خدمات ثبتی و تنظیم اسناد رسمی نیز می‌توانید در ساعات اداری به دفترخانه اسناد رسمی ۹۳۰ تهران مراجعه کنید.
نوشتن پرسشبرای حفظ حریم خصوصی، از درج اطلاعات شخصی مانند کد ملی، شماره تماس یا مشخصات کامل ملک در متن دیدگاه خودداری کنید.مطالب هم‌موضوع
مطالب مرتبط
دیدگاه‌ها و پرسش‌ها