ماده ۸۴ قانون تأمین اجتماعی، پرداخت هزینه کفن و دفن بیمهشده را پیشبینی کرده است. در این راهنما نکته مهم بطلان وکالتهای متوفی، فهرست مطالبات قابل درج، اختیارات لازم، مدارک و مراحل کار را میخوانید.
وکالت دریافت هزینه کفن و دفن و مطالبات متوفی از بیمه
بدون دیدگاه
پس از فوت یکی از اعضای خانواده، ورثه با مجموعهای از مطالبات روبهرو میشوند که دریافت هرکدام مراجعه جداگانه میخواهد. با وکالت دریافت هزینه کفن و دفن و مطالبات متوفی میتوان همه این پیگیریها را به یک نفر سپرد. در این راهنما مبنای قانونی، نکته مهم بطلان وکالتهای متوفی، اختیارات لازم، مدارک و مراحل کار را میخوانید.
مبنای قانونی وکالت دریافت هزینه کفن و دفن
حق دریافت هزینه کفن و دفن برای بازماندگان بیمهشده، ریشه قانونی روشنی دارد. طبق ماده ۸۴ قانون تأمین اجتماعی: «هرگاه بیمهشده فوت کند، هزینه کفن و دفن او از طرف سازمان تأمین خدمات درمانی پرداخت خواهد شد.» اشاره به این ماده و نمونه سند مربوط به آن در سند وکالت اخذ هزینه کفن و دفن از بیمه منتشر شده است.
در عمل، وقتی ورثه امکان مراجعه حضوری به سازمان تأمین اجتماعی یا شرکتهای بیمه را ندارند، وکالتنامهای به شخص ثالث میدهند تا این وجوه را دریافت کند. همین منطق درباره سایر مطالبات باقیمانده از متوفی نیز اجرا میشود.
چه کسی این وکالت را میدهد؟
این نکته، بیشترین اشتباه در پروندههای مربوط به متوفی است و باید کاملاً روشن باشد: وکالتی که خود متوفی در زمان حیات داده بود، با فوت او پایان مییابد. بنابراین نمیتوان با وکالتنامه قدیمی متوفی به سازمان بیمه مراجعه کرد.
سند مورد نیاز را باید ورثه بدهند؛ یعنی موکلین این وکالتنامه، وراث قانونی متوفی هستند و در متن هم تعبیر «مورث موکلین مرحوم/مرحومه …» به کار میرود. اگر همه ورثه در دسترس نباشند، وکالت نسبت به سهم کسانی تنظیم میشود که آن را امضا کردهاند.
چه مطالباتی را میتوان در این سند گنجاند؟
- هزینه کفن و دفن: از سازمان تأمین اجتماعی یا صندوق بازنشستگی مربوطه.
- هزینههای بیمارستانی پرداختنشده: از بیمه تکمیلی یا شرکت بیمه طرف قرارداد.
- سرمایه بیمه عمر: از شرکت بیمه، در صورت وجود قرارداد بیمه عمر یا اندوخته.
- حقوق و مزایای معوق: آخرین حقوق، عیدی، سنوات و مطالباتی که تا زمان فوت پرداخت نشده است.
- موجودی حسابها: که مسیر آن متفاوت است و معمولاً به گواهی انحصار وراثت و تسویه مالیات بر ارث نیاز دارد. جزئیات آن در راهنمای مالیات بر ارث و انتقال اموال متوفی آمده است.
اگر موضوع شما هزینههای درمان یک بیمار زنده است و نه مطالبات متوفی، متن مناسبتر در وکالت دریافت هزینه درمان و خسارت بیمه بررسی شده است.
اختیارات لازم در متن سند
- مراجعه به سازمان تأمین اجتماعی، دفاتر بیمه و هر یک از سازمانها و دفاتر مربوطه.
- اخذ کلیه وجوه و هزینههای کفن و دفن مورث موکلین، به هر مبلغ، بهصورت وجه نقد یا حواله.
- مراجعه به شرکتهای بیمه، تقاضا و دریافت هر نوع خسارت، حق بیمه یا هزینه مربوط به مرحوم.
- نقد کردن چکها و حوالههای صادره از بیمه یا بانک مربوطه.
- انجام کلیه تشریفات قانونی و اداری و امضای اوراق و مدارک و سپردن رسید.
- حق توکیل به غیر، در صورتی که پیگیری در شهر دیگری لازم شود.
حدود اختیارات معمولاً چنین نوشته میشود که وکیل با تهیه همه گونه مقدمات قانونی لازم، مأذون بوده و دارای وکالت تامه است و این وکالت فقط در نفس وکالت مؤثر است.
مراحل کار
- تهیه گواهی فوت و در صورت نیاز، اقدام برای گواهی انحصار وراثت.
- تنظیم وکالت در دفترخانه با حضور ورثه و درج نام مورث و مشخصات کامل او.
- مراجعه وکیل به سازمان تأمین اجتماعی یا صندوق بازنشستگی و ثبت درخواست.
- ارائه مدارک و پیگیری تا صدور حواله یا چک.
- مراجعه به شرکت بیمه برای مطالبات بیمهای، در صورت وجود.
- دریافت وجوه، دادن رسید و تسویه پرونده.
مدارک لازم
| مدرک لازم | توضیحات |
|---|---|
| حساب کاربری فعال در سامانه ثنا | همراه با شماره تلفن همراه ثبتشده در ثنا؛ خط باید به نام خود شخص و در دسترس باشد. |
| کد پستی ثبتشده در سامانه املاک و اسکان (amlak.mrud.ir) | برای هر یک از موکلین (ورثه) الزامی است. |
| اصل کارت ملی هوشمند و شناسنامه ورثه | حضور همه موکلین در دفترخانه لازم است. |
| گواهی فوت متوفی | برای درج مشخصات مورث در متن سند. |
| شناسنامه و کارت ملی متوفی | جهت تطبیق مشخصات و شماره ملی در سند. |
| مستندات بیمه یا اشتغال متوفی | شماره بیمه، دفترچه درمانی، بیمهنامه عمر یا حکم کارگزینی، متناسب با مطالبه. |
| گواهی انحصار وراثت | در صورت صدور، برای احراز سمت ورثه؛ برخی سازمانها آن را الزامی میدانند. |
| اشخاص حقوقی: کاربرد ندارد | این سند صرفاً از سوی ورثه، یعنی اشخاص حقیقی، تنظیم میشود. |
| مراجعه با وکالت: وکالتنامه رسمی دارای حق توکیل | اگر یکی از ورثه خود از طریق وکیل اقدام میکند، سند قبلی باید اختیار تنظیم وکالت بعدی را داده باشد. |
هزینه تنظیم
حقالتحریر این سند در گروه سایر وکالتنامهها محاسبه میشود:
جدول تعرفه و هزینه تنظیم سایر وکالتنامهها (سال ۱۴۰۵)
| شرح هزینه قانونی سند | مبلغ (تومان) |
|---|---|
| ۱. حقالتحریر (تعرفه مصوب قانونی) | ۵۴۰,۰۰۰ |
| ۲. حقالثبت (حقوق دولتی) | ۳۰,۰۰۰ |
| ۳. هزینه صدور الکترونیکی سند | ۳۰,۰۰۰ |
| ۴. مالیات بر ارزش افزوده (۱۰٪) | ۵۴,۰۰۰ |
| جمع کل مبالغ قابل پرداخت در دفترخانه | ۶۵۴,۰۰۰ |
نکات مهم و الزامات قانونی پرداخت:
- تعرفه مقطوع: هزینه تنظیم این سند بر اساس تعرفه رسمی، ثابت و غیرقابل تغییر است.
- نحوه تسویه: پرداخت میبایست پیش از امضای نهایی، صرفاً از طریق کارت بانکی در دفترخانه انجام شود.
- نفرات اضافی: مبنای تعرفه برای حضور ۲ نفر است؛ به ازای هر نفر اضافی، مبلغ ۲۲,۰۰۰ تومان به هزینه کل افزوده میشود.
- تحویل نسخه الکترونیک: پس از تأیید نهایی سردفتر، نسخه چاپی تحویل و نسخه الکترونیکی آن جهت دسترسی دائمی در کارتابل شما در سامانه کاتب (web.kateb.ir) بارگذاری خواهد شد.
نکات و اشتباهات رایج
- استفاده از وکالتنامه قدیمی متوفی: با فوت موکل، وکالت پایان مییابد؛ سند جدید باید از سوی ورثه تنظیم شود.
- حاضر نشدن همه ورثه: وکالت نسبت به سهم کسی که امضا نکرده تنظیم نمیشود و بعداً باید سند تکمیلی گرفت.
- محدود کردن سند به یک سازمان: اگر متوفی هم بیمه تأمین اجتماعی داشته و هم بیمه عمر، هر دو باید در متن ذکر شوند.
- فراموش کردن اختیار نقد کردن چک: بسیاری از پرداختها بهصورت چک انجام میشود و بدون این بند، وکیل نمیتواند آن را وصول کند.
پرسشهای پرتکرار
رویه سازمانها یکسان نیست. بهتر است پیش از مراجعه، از سازمان مربوطه استعلام کنید و در صورت نیاز، گواهی را تهیه نمایید.
خیر. انتقال اموال ورثهای مسیر جداگانهای دارد که به گواهی انحصار وراثت و تسویه مالیات بر ارث نیاز دارد.
مستمری موضوع جداگانهای است و شرایط خود را دارد؛ نمونهای از اسناد مرتبط در اقرارنامه انصراف از مستمری تأمین اجتماعی بررسی شده است.
در این حالت، ولی یا قیم قانونی باید اقدام کند و رعایت مقررات مربوط به اموال محجورین الزامی است.
پیگیری سوابق بیمه، سند مستقل خود را دارد؛ نمونه آن در وکالت کاری تأمین اجتماعی آمده است.
جمعبندی و مشاوره در دفترخانه ۹۳۰ تهران
روزهای پس از فوت، وقت مناسبی برای رفتوآمد اداری نیست. یک وکالتنامه دقیق که همه سازمانهای مرتبط را نام برده باشد، این بار را از دوش خانواده برمیدارد. کارشناسان دفتر اسناد رسمی ۹۳۰ تهران متن سند را متناسب با نوع بیمه و مطالبات متوفی تنظیم میکنند.
مطالب مرتبط
