حقوق مادی اختراع قابل واگذاری است اما تاریخ انقضا دارد. در این راهنما دامنه حقوق منتقل‌شده، نقش شماره اظهارنامه، وابستگی اعتبار به اقساط سالانه و تفاوت آن با وکالت ثبت اختراع بررسی شده است.
سند صلح حقوق مادی اختراع؛ راهنمای انتقال رسمی مالکیت اختراع
اختراع ثبت‌شده یک دارایی مالی است و مخترع می‌تواند حقوق مادی آن را به دیگری واگذار کند. سند صلح حقوق مادی اختراع قالب رسمی این واگذاری است و متصالح را در استفاده از تمام مزایای قانونی و اداری اختراع، قائم‌مقام مخترع می‌کند. در این راهنما دامنه حقوق قابل انتقال، نقش اظهارنامه و اقساط سالانه، مدارک لازم و مراحل تنظیم را می‌خوانید.
صلح حقوق مادی اختراع چه چیزی را منتقل می‌کند؟
حقوق ناشی از اختراع به دو بخش تقسیم می‌شود: حقوق معنوی که به شخص مخترع وابسته است و نام او را همراه اختراع نگه می‌دارد، و حقوق مادی که ارزش اقتصادی اختراع را می‌سازد و قابل واگذاری است. آنچه در دفترخانه منتقل می‌شود، بخش دوم است.
در متن رایج این سند، مورد صلح چنین تعریف می‌شود: «کلیه حقوق عینیه، فرضیه و متصوره مصالح در ثبت اختراع …، به شماره ثبت … مورخ … و به شماره اظهارنامه … مورخ … اداره ثبت اختراع به نام مصالح» و تصریح می‌شود که «برای مصالح هیچ‌گونه حقی و حقوقی نسبت به ثبت اختراع یادشده باقی نماند و متصالح قائم‌مقام قانونی مصالح است در استفاده از کلیه مزایای قانونی و اداری آن».
اعتبار بیست‌ساله و وابستگی آن به اقساط سالانه
نکته‌ای که این سند را از سایر اسناد صلح مالکیت فکری متمایز می‌کند، مدت‌دار بودن موضوع آن است. در متن استاندارد تصریح می‌شود که اختراع «تا تاریخ … دارای اعتبار قانونی می‌باشد و اعتبار بیست‌ساله آن از تاریخ تسلیم اظهارنامه مورخ … منوط به پرداخت اقساط سالیانه اختراع در مواعد تعیین‌شده قانونی است».
این عبارت دو پیام عملی دارد:
- موضوع سند ابدی نیست: متصالح حقی را می‌خرد که تاریخ انقضا دارد و مدت باقی‌مانده آن باید پیش از معامله بررسی شود.
- پرداخت اقساط سالانه شرط بقای حق است: پس از انتقال، مسئولیت پرداخت این اقساط بر عهده متصالح خواهد بود و بی‌توجهی به آن می‌تواند اعتبار اختراع را از بین ببرد.
پیش از تنظیم سند، وضعیت پرداخت اقساط را از مرکز مالکیت معنوی استعلام کنید تا معلوم شود اختراع در تاریخ معامله معتبر است یا نه.
اجزای کلیدی متن سند
- عنوان دقیق اختراع: همان عنوانی که در گواهی‌نامه ثبت درج شده است.
- شماره و تاریخ ثبت و اظهارنامه: هر چهار مورد در متن می‌آید.
- تاریخ انقضای اعتبار: و تصریح به وابستگی آن به پرداخت اقساط سالانه.
- قائم‌مقامی متصالح: در استفاده از کلیه مزایای قانونی و اداری اختراع.
- اسقاط خیارات: اسقاط کافه خیارات متصوره، خصوصاً خیار غبن به اعلی مراتبه، از طرفین.
- عدم واگذاری قبلی منافع: تصریح به اینکه منافع مورد صلح پیش‌تر به کسی واگذار نشده است.
- وکالت و وصایت ضمن‌العقد: اختیار متصالح برای اصلاح اشتباهات احتمالی سند با تنظیم اقرارنامه اصلاحی.
تفاوت با وکالت ثبت اختراع و اقرارنامه مالکیت
سه سند در پرونده‌های اختراع کاربرد دارند و کارکردشان یکی نیست:
- صلح حقوق مادی: انتقال قطعی مالکیت مالی اختراع؛ موضوع همین راهنما.
- وکالت ثبت اختراع: اختیار پیگیری اداری فرآیند ثبت، بدون انتقال مالکیت. جزئیات آن در وکالت‌نامه رسمی ثبت اختراع آمده است.
- اقرارنامه مالکیت اختراع: اعلام و تثبیت وضعیت موجود مالکیت، نه ایجاد انتقال. نمونه آن در اقرارنامه مالکیت اختراع بررسی شده است.
ساختار سند صلح اختراع به سند صلح علامت تجاری و انتقال مالکیت برند شباهت دارد، با این تفاوت مهم که علامت تجاری قابل تمدید است و اختراع مدت اعتبار محدود دارد.
مراحل تنظیم
- تهیه اصل گواهی‌نامه ثبت اختراع و مدارک اظهارنامه.
- بررسی وضعیت پرداخت اقساط سالانه و اعتبار فعلی اختراع.
- اطمینان از اینکه اختراع در رهن، توقیف یا واگذاری قبلی نیست.
- حضور مصالح و متصالح در دفترخانه با مدارک هویتی.
- احراز هویت در سامانه ثبت الکترونیک اسناد و درج مشخصات اختراع.
- توافق بر مال‌الصلح و امضای سند.
- مراجعه متصالح به مرکز مالکیت معنوی برای ثبت انتقال در پرونده اختراع.
برای انجام امور الکترونیکی در سامانه مرکز مالکیت معنوی، معمولاً به توکن امضای دیجیتال نیاز است؛ فرآیند آن در راهنمای دریافت توکن ثبت برند و اختراع توضیح داده شده است.
مدارک لازم
| مدرک لازم | توضیحات |
|---|---|
| حساب کاربری فعال در سامانه ثنا | همراه با شماره تلفن همراه ثبت‌شده در ثنا؛ خط باید به نام خود شخص و در دسترس باشد. |
| کد پستی ثبت‌شده در سامانه املاک و اسکان (amlak.mrud.ir) | برای هر دو طرف سند لازم است. |
| اصل کارت ملی هوشمند و شناسنامه طرفین | حضور مصالح و متصالح در دفترخانه ضروری است. |
| اصل گواهی‌نامه ثبت اختراع | عنوان اختراع، شماره ثبت و تاریخ آن از روی همین گواهی در سند درج می‌شود. |
| مدارک اظهارنامه اختراع | شماره و تاریخ تسلیم اظهارنامه، مبنای محاسبه مدت اعتبار بیست‌ساله است. |
| مدرک پرداخت اقساط سالانه | برای احراز اینکه اختراع در تاریخ تنظیم سند دارای اعتبار قانونی است. |
| اشخاص حقوقی: مدارک ثبتی شرکت | آگهی تأسیس، آخرین تغییرات، شناسه ملی و مدرک احراز سمت امضاکننده؛ در انتقال اختراع به شرکت‌ها رایج است. |
| مراجعه با وکالت: وکالت‌نامه رسمی با اختیار صریح صلح حقوق اختراع | وکالت کلی یا وکالت پیگیری ثبت، برای انتقال مالکیت کافی نیست. |
هزینه تنظیم
این سند مالی است و مبنای محاسبه حقوق دولتی و حق‌التحریر، مال‌الصلح مندرج در متن خواهد بود:
جدول «یک» تعرفه حق‌التحریر ۱۴۰۵
محاسبه‌گر هزینه این سند
اسناد رهنی، با حق استرداد، ذمه و سایر اسناد مالی
۱مبلغ سند را وارد کنید
جمع کل هزینههای قانونی دفترخانه
۰ریال
نکات مهم
- مبالغ بر اساس جدول «یک» تعرفه حق‌التحریر ۱۴۰۵ (اسناد مالی) برآورد شده است؛ مبلغ قطعی در سامانه ثبت الکترونیک اسناد مشخص می‌شود.
- دفاتر اسناد رسمی همه مبالغ تعرفه را از طریق شبکه بانکی و سامانه پرداخت الکترونیکی مستقر در دفترخانه (کارتخوان) دریافت می‌کنند.
- نسخه الکترونیک و نهایی سند در سامانه جامع کاتب (web.kateb.ir) صادر و قابل دریافت خواهد بود.
- مبنای محاسبه، حضور دو نفر در سند است؛ به ازای هر نفر اضافه، مبلغ ۲۲۰٬۰۰۰ ریال (۲۲٬۰۰۰ تومان) با احتساب مالیات بر ارزش افزوده به جمع کل افزوده می‌شود.
این محاسبه جنبه اطلاعرسانی دارد و جایگزین محاسبه رسمی دفترخانه نیست.
نکات و اشتباهات رایج
- بی‌توجهی به اقساط سالانه: اختراعی که اقساطش پرداخت نشده، ممکن است اعتبار قانونی نداشته باشد.
- ننوشتن شماره اظهارنامه: بدون آن، مبدأ محاسبه اعتبار بیست‌ساله در سند مشخص نیست.
- خلط حقوق مادی و معنوی: نام مخترع در گواهی‌نامه باقی می‌ماند؛ آنچه منتقل می‌شود بهره‌برداری اقتصادی است.
- واگذاری موازی: اگر پیش‌تر مجوز بهره‌برداری به شخص دیگری داده شده باشد، باید در سند تصریح شود.
- متوقف ماندن در دفترخانه: انتقال باید در پرونده مرکز مالکیت معنوی هم ثبت شود.
پرسش‌های پرتکرار
خیر. آنچه منتقل می‌شود حقوق مادی و بهره‌برداری اقتصادی است؛ نام مخترع در گواهی‌نامه ثبت باقی می‌ماند.
در متن سند تصریح شده که اعتبار بیست‌ساله منوط به پرداخت اقساط سالیانه در مواعد قانونی است؛ بنابراین پرداخت نکردن آن اعتبار اختراع را در معرض خطر قرار می‌دهد.
وکالت فقط اختیار پیگیری اداری می‌دهد و مالکیت را منتقل نمی‌کند؛ صلح، انتقال قطعی حقوق مادی است.
بله. در این حالت مدارک ثبتی شرکت و احراز سمت امضاکننده لازم است تا سمت او در سند تصریح شود.
متصالح باید با ارائه سند به مرکز مالکیت معنوی مراجعه کند تا انتقال در پرونده اختراع ثبت شود.
جمع‌بندی و مشاوره در دفترخانه ۹۳۰ تهران
موفقیت این معامله بیش از هر چیز به بررسی پیش از امضا بستگی دارد: مدت باقی‌مانده اعتبار، وضعیت اقساط سالانه و نبود واگذاری موازی. کارشناسان دفتر اسناد رسمی ۹۳۰ تهران این سه مورد را با شما مرور و سند را متناسب با پرونده اختراع تنظیم می‌کنند.
برای دوستانتان بفرستید
راهنمای دریافت خدمات و طرح پرسش
چنانچه درباره موضوع این مطلب پرسشی دارید، آن را در بخش دیدگاه‌ها مطرح کنید تا توسط سردفتر پاسخ داده شود. برای دریافت خدمات ثبتی و تنظیم اسناد رسمی نیز می‌توانید در ساعات اداری به دفترخانه اسناد رسمی ۹۳۰ تهران مراجعه کنید.
نوشتن پرسشبرای حفظ حریم خصوصی، از درج اطلاعات شخصی مانند کد ملی، شماره تماس یا مشخصات کامل ملک در متن دیدگاه خودداری کنید.مطالب هم‌موضوع
مطالب مرتبط
دیدگاه‌ها و پرسش‌ها