خرید خودروهای سنگین، تجاری و صنعتی از شرکت ایران خودرو دیزل (مانند انواع کامیون، کشنده، اتوبوس و ون) معمولاً نیاز به سرمایهگذاری کلان و پرداختهای مرحلهای دارد. در بسیاری از قراردادهای فروش نقدی یا اقساطی، خریدار برای تامین ثمن معامله، چکهای صیادی شخص دیگری را به عنوان ضامن به شرکت ارائه میدهد. اما کارخانه به دریافت خودِ چک اکتفا نمیکند؛ ایران خودرو دیزل برای میخکوب کردن ضامن و پیشگیری از هرگونه ادعای بعدی، خریدار را ملزم میکند تا ضامن را به محضر آورده و «اقرارنامه رسمی ضامن چک» را امضا کند. این سند، یک تعهدنامه مالی فوقالعاده سنگین و بدون بازگشت است که بار حقوقی کل قرارداد را به دوش صادرکننده چک میاندازد. در این مطلب، بندهای پنهان و خطرات این سند را کالبدشکافی میکنیم.
کالبدشکافی بندهای خطرناک اقرارنامه ضامن چک ایران خودرو دیزل
متن این اقرارنامه به گونهای توسط وکلای شرکت ایران خودرو دیزل تنظیم شده است که بالاترین سطح امنیت مالی را برای کارخانه فراهم کند. ۳ بند طلایی و البته خطرناک این سند عبارتند از:
۱. شرط «حال شدن دیون» (بزرگترین تله حقوقی ضامن)
در متن سند صراحتاً آمده است: «در صورتی که هر یک از چکها در سررسیدهای معینه وصول نگردد، تمام دیون حال شده…»
به زبان ساده یعنی اگر شما ۵ فقره چک برای فواصل چند ماهه داده باشید و اولین چک شما به هر دلیلی (مثل کسری موجودی یا اشتباه در ثبت صیاد) برگشت بخورد، تاریخ تمام چکهای بعدی فوراً باطل شده و شرکت حق دارد کل مبلغ تمام چکهای آینده را یکجا و فوراً از شما مطالبه و اموالتان را توقیف کند.
۲. مجوز مطلق انتقال چک به اشخاص ثالث
طبق این سند، شما به شرکت ایران خودرو دیزل این اختیار و اذن قانونی را میدهید که چکهای صیادی شما را به هر شخص حقیقی یا حقوقی دیگری (مانند بانکها، شرکتهای لیزینگ یا طلبکاران خود) منتقل کند. در این صورت، شما دیگر با خودِ کارخانه طرف نیستید، بلکه با یک شخص ثالث روبرو میشوید که طبق قانون تجارت، هیچگونه ادعایی را از سوی شما نمیپذیرد.
۳. سلب حق اعتراض و مختومه شدن خودکار پروندهها
بند پایانی سند تمام راههای فرار یا شکایت ضامن را مسدود میکند. اگر ضامن بعداً مدعی شود که خودرو عیب فنی داشته، دیر تحویل داده شده یا معامله فسخ شده است، بر اساس این سند حق ندارد جلو واریز شدن چکها را بگیرد. در صورت طرح هرگونه دعوا در مراجع قضایی، شرکت با ارائه این اقرارنامه محضری میتواند فوراً رای دادگاه را به نفع خود گرفته و پرونده را مختومه کند.
جدول مدارک لازم برای تنظیم اقرارنامه ضامن چک
جهت تنظیم و ثبت نهایی این سند رسمی در دفترخانه اسناد رسمی ۹۳۰ تهران، حضور همزمان ضامن (صادرکننده چک) و خریدار خودرو به همراه مدارک زیر الزامی است:
| مدارک هویتی و عمومی (مشترک) |
مدارک و اطلاعات خریدار |
مدارک اختصاصی ضامن (مقر) |
| اصل کارت ملی هوشمند ضامن و خریدار |
برگه پیشثبتنام یا قرارداد رسمی خرید از ایران خودرو دیزل |
اصل دستهچک صیادی (بنفش) |
| اصل شناسنامه جدید طرفین (اختیاری) |
کد تعهد و شماره قرارداد فروش کارخانه |
مشخصات دقیق چکها (شامل شماره صیاد، تاریخ سررسید و مبلغ دقیق به ریال) |
| داشتن حساب کاربری و ثبتنام فعال در سامانه ثنا |
مشخصات دقیق خودروی ثبتنامی |
— |
⚠️ توصیه حیاتی به ضامنین: پیش از امضای این سند، از ثبت نهایی چکها در سامانه صیاد به نام شرکت «ایران خودرو دیزل» مطمئن شوید. همچنین به یاد داشته باشید که به دلیل شرط «حال شدن دیون»، حواستان به موجودی حساب بانکی خود در تاریخ اولین سررسید باشد؛ چرا که برگشت خوردن حتی یک چک، کل زندگی مالی شما را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
هزینه تنظیم این سند
- هزینه تنظیم این سند در دفترخانه اسناد رسمی 930 تهران در سال 1405 مطابق تعرفههای مصوب سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، مبلغ 573,000 تومان است.
- این مبلغ ثابت و مقطوع بوده و قابل افزایش یا کاهش نیست و هیچ دفترخانهای مجاز به دریافت مبلغی بیشتر یا کمتر از تعرفه اعلام شده نمیباشد.
پرداخت هزینه تنظیم سند میبایست پس از اتمام مراحل تنظیم و پیش از امضای نهایی، از طریق کارت بانکی و توسط یکی از مراجعین محترم صورت پذیرد.
در مواردی که تعداد طرفین یک سند بیش از دو نفر باشد، مطابق با تعرفه قانونی، مبلغ 22.000 تومان به ازای هر نفر اضافی به هزینه کل سند افزوده خواهد شد.
پس از پرداخت موفق هزینه و ثبت اطلاعات مربوطه در سیستم، شناسه یکتای سند برای شما صادر میگردد. در نهایت، پس از انجام تشریفات امضاء، ثبت اثر انگشت و تأیید نهایی توسط سردفتر، یک نسخه چاپی از سند به هر یک از طرفین حاضر تحویل داده شده و همچنین نسخه الکترونیک آن جهت دسترسی دائمی در کارتابل شخصی شما در سامانه کاتب بارگذاری خواهد شد.
ما در دفترخانه اسناد رسمی 930 تهران، همواره در تلاشیم تا با شفافیت کامل و رعایت دقیق قوانین و مقررات، بهترین خدمات را به شما مراجعین گرامی ارائه دهیم.
