اصل اول: توافق شما (قولنامه) پادشاه است!

قبل از اینکه به سراغ قانون و عرف برویم، یک نکته حقوقی مهم را بدانید: «توافق طرفین بر هر چیزی مقدم است.»

اگر در مبایعه‌نامه (قولنامه) شرط کرده‌اید که “تمام هزینه‌های انتقال سند بر عهده خریدار است”، دیگر عرف بازار اهمیتی ندارد و خریدار باید همه را بپردازد. اما اگر در قرارداد سکوت کرده‌اید (که معمولاً همینطور است)، باید طبق جدول زیر عمل کنید.

جدول تقسیم هزینه‌های انتقال سند قطعی ملک (آپارتمان، زمین، کلنگی)

ردیف عنوان هزینه مسئول پرداخت (طبق عرف تهران) توضیحات
۱ مالیات نقل و انتقال فروشنده (۱۰۰٪) واریز به حساب دارایی (قبل از محضر)
۲ عوارض نوسازی و پسماند فروشنده (۱۰۰٪) تسویه بدهی‌های قبلی با شهرداری
۳ حق‌التحریر (دسترمزد دفترخانه) المناصفه (۵۰-۵۰) نصف خریدار، نصف فروشنده
۴ حق‌الثبت (دولتی) المناصفه (۵۰-۵۰) طبق عرف تهران معمولاً تقسیم می‌شود
۵ هزینه اخذ استعلامات (ثبت، بیمه و…) فروشنده هزینه اوراق و استعلام‌ها
۶ هزینه صدور سند تک‌برگ جدید خریدار (۱۰۰٪) چون سند به نام خریدار صادر می‌شود
نکته مهم درباره املاک تجاری: در انتقال املاک تجاری، علاوه بر موارد بالا، هزینه “مالیات بر مشاغل” و گاهی “بیمه تأمین اجتماعی” نیز وجود دارد که پرداخت آن‌ها تماماً بر عهده فروشنده است.

توضیح جزئیات هزینه‌ها (چرا باید این مبالغ را بدهیم؟)

۱. مالیات نقل و انتقال (سهم دارایی)

این هزینه هیچ ربطی به دفترخانه ندارد. فروشنده موظف است قبل از انتقال سند، مالیات ملک را به دولت بپردازد. مبلغ آن درصدی از “ارزش معاملاتی” ملک است (که معمولاً بسیار کمتر از قیمت واقعی فروش است).

۲. هزینه دفترخانه (حق‌التحریر + حق‌الثبت)

هزینه‌ای که شما در دفترخانه کارت می‌کشید، مجموع چند ردیف است:

  • حق‌التحریر: دستمزد قانونی سردفتر و دفتریار.
  • حق‌الثبت: مبلغی که مستقیماً به حساب خزانه دولت واریز می‌شود.
  • مالیات بر ارزش افزوده: ۱۰٪ روی حق‌التحریر.

عرف تهران: در اکثر معاملات تهران، تمام مبلغی که دستگاه پوز دفترخانه نشان می‌دهد، تقسیم بر دو شده و هر طرف نصف آن را پرداخت می‌کند.

پاسخ به ۳ سوال پرتکرار شما

اگر فروشنده وام جانبازی یا مسکن داشته باشد، هزینه انتقال وام با کیست؟

معمولاً چون وام امتیازی است که روی ملک به خریدار منتقل می‌شود و خریدار از آن سود می‌برد، هزینه انتقال وام با خریدار است. اما بهتر است در قولنامه ذکر شود.

هزینه “بنچاق” چیست و با کیست؟

بنچاق همان برگه سند قطعی غیرمنقولی است که در دفترخانه تنظیم می‌شود. هزینه آن در همان مبلغ کل دفترخانه لحاظ شده و به صورت نصف-نصف پرداخت می‌شود.

آیا می‌توانیم توافق کنیم همه هزینه‌ها با فروشنده باشد؟

بله، هیچ مانع قانونی ندارد. اگر قدرت چانه‌زنی دارید، می‌توانید در قولنامه شرط کنید که “کلیه هزینه‌های دارایی، شهرداری و حق‌التحریر و حق‌الثبت دفترخانه بر عهده فروشنده است”. دفترخانه ۹۳۰ دقیقاً طبق توافق شما عمل خواهد کرد.


محاسبه آنلاین و دقیق هزینه سند شما

آیا می‌خواهید قبل از معامله دقیقاً بدانید سهم شما چقدر می‌شود؟ از این لینک استفاده کنید. یا کافیست اصل سند و پایان‌کارساختمان خود را به همراه خود به صورت حضوری به دفترخانه بیاورید. کارشناسان ما در دفترخانه ۹۳۰ تهران، مبلغ دقیق را برایتان محاسبه می‌کنند تا با خیال راحت پای معامله بروید.