ایقاع در حقوق به عملی گفته میشود که تنها توسط یک طرف انجام میشود و برای ایجاد، تغییر یا ختم یک حق یا تعهد کافی است، بدون اینکه نیازی به توافق یا امضای طرف دیگر باشد. به عبارت سادهتر، ایقاع یک اقدام حقوقی یکجانبه است که شخص با اراده خود، آثار حقوقی مشخصی را ایجاد میکند (مانند فسخ قرارداد، ابراء یا اعراض). اگر حق یا ادعای ملکی شما ناشی از یک سند عادی ایقاع است، میتوانید از طریق سامانه کاتب (در اجرای ماده ۱۰ قانون الزام) نسبت به ثبت ادعا و مستندسازی آن اقدام نمایید و سند مالکیت دریافت کنید.
اهمیت ثبت اسناد مربوط به ایقاع
از آنجا که ایقاع یک عمل حقوقی یکطرفه است، اثبات آن در مراجع قانونی در صورت بروز اختلاف میتواند چالشبرانگیز باشد. ثبت ادعای ناشی از اسناد عادی ایقاع در سامانه کاتب، به این عمل حقوقی اعتبار بخشیده و از تضییع حقوق شما در آینده جلوگیری میکند. همانطور که در مقاله ثبت وقفنامههای عادی (که آن هم نوعی عمل حقوقی با ظرایف خاص خود است) اشاره کردیم، ورود اطلاعات به سامانههای رسمی، گام اول برای تثبیت مالکیت و حقوق قانونی است.
مدارک لازم برای ثبت ادعای ایقاع
برای ثبت این مستند در سامانه کاتب، نیازی به مدارک متعدد و پیچیده نیست و ارائه موارد زیر کافی است:
| عنوان مدرک |
توضیحات و الزامات |
| اصل سند عادی ایقاع |
نوشته یا مستندی که نشاندهنده اراده یکجانبه شخص برای ایجاد، تغییر یا اسقاط یک حق ملکی باشد. |
| کارت ملی هوشمند مدعی |
ارائه تصویر کارت ملی هوشمند شخص مدعی الزامی است (در این مرحله نیازی به ارائه شناسنامه نمیباشد). |
هزینهها و مراحل قانونی تثبیت ایقاع
با توجه به تنوع اعمال حقوقی که در دسته ایقاعات قرار میگیرند (از فسخ یکطرفه گرفته تا اخذ به شفعه و…)، مراحل بررسی، استعلامات مورد نیاز و احتمالاً ارجاعات کارشناسی متفاوت خواهد بود. به همین دلیل، هزینه ثابتی برای ثبت تمام انواع ایقاع وجود ندارد و هزینهها پس از بررسی دقیق جزئیات سند شما مشخص میگردد.
توصیه میشود با توجه به حساسیتهای حقوقی اعمال یکجانبه، برای ثبت دقیق اطلاعات و جلوگیری از هرگونه نقص در پرونده، از تخصص و تجربه سردفتران اسناد رسمی بهرهمند شوید. مراجعه حضوری به دفاتر اسناد رسمی و دریافت مشاوره، مسیر شما را برای تبدیل این اسناد عادی به حقوق تثبیتشده، هموارتر و مطمئنتر میسازد.
