مالکان خودروهای فرسوده معمولاً با دو انتخاب روبرو هستند: یا خودرو را تحویل مراکز اسقاط دهند و وجه نقد بگیرند (طرح نقدی)، و یا از گواهی اسقاط آن برای ثبتنام خودروی جدید یا واردات استفاده کنند (طرح جایگزینی). اما فرآیند «از رده خارج کردن خودرو» بسیار پیچیدهتر از یک فروش معمولی است و شامل مراحلی مثل مراجعه به اداره آگاهی، راهور و ورود خودرو به «لیست سیاه» است. متن وکالتی که در ادامه بررسی میکنیم، کاملترین سندی است که به شما اجازه میدهد خودروی فرسوده را فروخته و تمام این مراحل دشوار را بر عهده خریدار (وکیل) بگذارید.
وکالت اسقاط خودرو و ورود به لیست سیاه؛ ویژه طرحهای نقدی و جایگزینی

فرآیند اسقاط خودرو، در واقع پایان عمر قانونی یک وسیله نقلیه است. در این پروسه، پلاک خودرو فک شده، شاسی و موتور امحا میشود و سند خودرو باطل میگردد. اگر شما مالک یک خودروی قدیمی هستید و آن را به شخصی فروختهاید تا اسقاط کند، تنظیم یک وکالتنامه معمولی فروش خودرو کافی نیست! شما نیاز به سندی دارید که صراحتاً اجازه «اوراق کردن» و «دریافت گواهی اسقاط» را به خریدار بدهد.
برای آشنایی بیشتر با کلیات این موضوع، میتوانید مطلب وکالت اسقاط خودرو و طرح جایگزینی را نیز مطالعه کنید.
تحلیل عبارات کلیدی و ترسناک این سند!
در متن این وکالتنامه عباراتی وجود دارد که شاید در نگاه اول نگرانکننده باشند، اما برای کار اسقاط ضروری هستند:
- ورود به لیست سیاه (Black List): این عبارت در ادبیات راهور به معنای «توقیف» یا «خلافکار بودن» نیست؛ بلکه در فرآیند اسقاط، به معنای تغییر وضعیت پلاک به «اسقاطی» و جلوگیری از تردد مجدد آن است. وکیل با این اختیار، خودرو را قانوناً از چرخه حملونقل خارج میکند.
- دریافت وجه گواهی اسقاط: اگر خودرو در «طرح نقدی» شرکت داده شود، دولت مبلغی را به عنوان ارزش لاشه پرداخت میکند. این بند به وکیل اجازه میدهد آن مبلغ را دریافت کند (چون معمولاً پول خرید خودرو را قبلاً به شما داده است).
- ثبتنام در طرح جایگزینی: این بند بسیار ارزشمند است. اگر گواهی اسقاط این خودرو برای ثبتنام خودروهای وارداتی یا داخلی استفاده شود، وکیل اختیار دارد تمام مراحل ثبتنام را به نام خود یا هر کس دیگری انجام دهد.
تفاوت این سند با وکالت فروش معمولی
در وکالت فروش معمولی، هدف «تعویض پلاک» و انتقال سند به نام خریدار است تا او سوار خودرو شود. اما در این سند، هدف «ابطال سند» و «تحویل به مراکز اسقاط» است. بنابراین اگر خودروی فرسوده میفروشید، حتماً باید از این متن تخصصی استفاده کنید تا مسئولیت پلاک و لاشه خودرو از گردن شما ساقط شود.
مدارک لازم برای تنظیم وکالت اسقاط
برای تنظیم این سند در دفتر اسناد رسمی ۹۳۰ تهران، حضور موکل (مالک خودرو) الزامی است:
| مدارک موکل (مالک خودرو) | مدارک خودرو و وکیل |
|---|---|
| اصل کارت ملی هوشمند | برگ سبز خودرو (سند مالکیت) |
| ثبتنام در سامانه ثنا | بنچاق قطعی (در صورت وجود) |
| — | مشخصات کامل وکیل (خریدار) |
هزینه وکالتنامه اسقاط و جایگزینی
تعرفه و هزینه تنظیم سایر وکالتنامهها (سال ۱۴۰۵)
هزینه کامل تنظیم سند در دفترخانه، به تفکیک اقلام
تعرفه مقطوع؛ ردیف ۳ بخش «ب» تعرفه ۱۴۰۵جمع کل مبالغ قابل پرداخت در دفترخانه
- حقالتحریرتعرفه مصوب قانونی۵۴۰٬۰۰۰تومان
- حقالثبتحقوق دولتی۳۰٬۰۰۰تومان
- هزینه صدور الکترونیکی سندمبلغ ثابت۳۰٬۰۰۰تومان
- مالیات بر ارزش افزوده۱۰٪ حقالتحریر۵۴٬۰۰۰تومان
نکات مهم و الزامات قانونی پرداخت
- تعرفه مقطوع: هزینه تنظیم «سایر وکالتنامهها» بر اساس تعرفه رسمی، ثابت است. وکالتنامههای فروش یا انتقال و وکالت کاری وسایل نقلیه، تعرفه جداگانه دارند.
- نحوه پرداخت: هزینهها پیش از امضای نهایی و از طریق شبکه بانکی و سامانه پرداخت الکترونیکی مستقر در دفترخانه (کارتخوان) پرداخت میشود.
- نفرات اضافه: مبنای تعرفه، حضور دو نفر در سند است؛ به ازای هر نفر اضافه، مبلغ ۲۲٬۰۰۰ تومان با احتساب مالیات بر ارزش افزوده به هزینه کل افزوده میشود.
- نسخه الکترونیک: پس از تأیید نهایی سردفتر، نسخه چاپی سند تحویل و نسخه الکترونیکی آن برای دسترسی دائمی در سامانه کاتب (web.kateb.ir) بارگذاری میشود.
چنانچه درباره موضوع این مطلب پرسشی دارید، آن را در بخش دیدگاهها مطرح کنید تا توسط سردفتر پاسخ داده شود. برای دریافت خدمات ثبتی و تنظیم اسناد رسمی نیز میتوانید در ساعات اداری به دفترخانه اسناد رسمی ۹۳۰ تهران مراجعه کنید.
نوشتن پرسشبرای حفظ حریم خصوصی، از درج اطلاعات شخصی مانند کد ملی، شماره تماس یا مشخصات کامل ملک در متن دیدگاه خودداری کنید.

2 دیدگاه. Leave new
چرا خودروهای فرسوده متفوی وقتی میخوای ثبت نام کنی با اینکه وکالت داری تو سیستم میزنه خودرو وجود ندارد ونمیشود ثبت نام کرد لطفا مشکل این را حل کنید آخرش چیکار باید بکنیم
سلام آقای ترابی. پیام «خودرو وجود ندارد» از سامانه ثبتنام طرح میآید و دفترخانه به آن سامانه دسترسی ندارد. علت دقیق خطا را باید از پشتیبانی همان طرح پیگیری کنید.
اما یک نکته حقوقی مهم در سؤال شما هست. اگر مالک خودرو فوت کرده، طبق ماده ۶۷۸ قانون مدنی وکالتنامه با فوت موکل از بین میرود، حتی اگر بلاعزل باشد. یعنی بعد از فوت مالک دیگر نمیشود با آن وکالتنامه برای اسقاط یا ثبتنام در طرح اقدام کرد. مسیر قانونی این است:
۱. گرفتن گواهی انحصار وراثت مالک
۲. انجام تشریفات مالیات بر ارث
۳. اقدام خود وراث، یا تنظیم وکالتنامه جدید از طرف همه وراث برای اسقاط و ثبتنام در طرح